Sàng lọc 3–4 phút · không thay khám
Kiểm tra mù màu tại nhà
Đọc số trên 25 bảng Ishihara rồi nhận ra hình trên bảng theo cấu trúc HRR. Bài cho biết bạn có dấu hiệu thiếu màu đỏ–lục hay xanh dương–vàng, nhóm nào và mức nào.
Bạn đọc số trên 25 bảng chấm màu theo bộ Ishihara, rồi nhận ra hình trên các bảng theo cấu trúc HRR; bài chấm điểm theo hướng dẫn của bộ bảng và gợi ý bạn thuộc nhóm nào, mức nào. Làm trong khoảng 3–4 phút, không cần đăng nhập, không lưu kết quả. Trước khi làm, hãy đọc phần chuẩn bị màn hình — Night Shift, lọc ánh sáng xanh hay độ sáng thấp đều làm kết quả lệch.
Web không tự biết bộ lọc màu đang bật — hãy tắt trước khi gõ số.
Phần 1 · Bảng số · Bảng 1/33
Bạn thấy số gì?
–
Gõ số là bắt đầu · 25 bảng số rồi vài bảng hình · 3–4 phút · không lưu kết quả
Mù màu là gì, ai hay gặp
Mắt người có ba loại tế bào nón: nhạy với đỏ (L), lục (M) và xanh dương (S). Thiếu hoặc lệch một loại thì màu vẫn thấy, nhưng một số cặp màu bị trộn vào nhau. Theo loại nón bị ảnh hưởng, y khoa gọi là protan (đỏ), deutan (lục) và tritan (xanh dương–vàng). "Yếu màu" (còn ba loại nón nhưng một loại lệch) nhẹ hơn "mù hẳn một màu" (thiếu hẳn một loại nón).
- Khoảng 8 % nam và 0,4–0,5 % nữ gốc Âu bị mù màu đỏ–lục; nam Đông Á khoảng 4–6,5 % (Birch 2012). Khảo sát 189.583 học sinh Đài Loan: nam 3,46 %, nữ 0,14 % (Kuo 2023).
- Dạng deutan nhiều hơn protan (một nghiên cứu trẻ em Mỹ: 51 % deutan, 34 % protan — MEPEDS). Tritan bẩm sinh rất hiếm, khoảng 1/13.000–1/65.000, di truyền kiểu khác và gặp ở nam nữ như nhau (NCBI Bookshelf).
- Vì sao nữ ít bị: gen mù màu đỏ–lục nằm trên nhiễm sắc thể X. Nam chỉ có một X nên một bản lỗi là đủ biểu hiện; nữ có hai X nên thường chỉ "mang gen". Mẹ mang gen thì mỗi con trai có 50 % khả năng bị; cha bị thì mọi con gái mang gen còn con trai không bị (StatPearls, di truyền liên kết X).
Mù màu mắc phải: lúc nào phải đi khám
Mù màu bẩm sinh có từ nhỏ, đều hai mắt và không thay đổi theo thời gian. Mù màu mắc phải thì khác: hay thiên về xanh dương–vàng, có thể chỉ một mắt hoặc hai mắt lệch nhau, và thường đi kèm bệnh (Ageed 2024). Hãy đi khám mắt sớm nếu:
- màu sắc mới thay đổi gần đây, trước đây bạn phân biệt bình thường;
- chỉ một mắt kém màu, hoặc kết quả hai mắt lệch nhau rõ (bài này có chế độ đo từng mắt);
- kèm nhìn mờ, đau khi đảo mắt (dấu hiệu viêm thần kinh thị — StatPearls), hay mất một mảng thị trường;
- bạn có tiểu đường (gần một nửa bệnh nhân trong nghiên cứu ETDRS có thị giác màu bất thường — Chen & Gardner 2020), glôcôm (Papaconstantinou 2009) hoặc đục thuỷ tinh thể (Ao 2019);
- đang dùng ethambutol (thuốc lao — cần khám mắt trước và trong khi dùng, Green & Duker 2023), hydroxychloroquine / chloroquine, digoxin, amiodarone (StatPearls, bệnh thần kinh thị do thuốc) hoặc thuốc nhóm sildenafil (nhìn ngả xanh tạm thời — nhãn thuốc FDA).
Chuẩn đang dùng và số liệu kiểm chứng
Bài dựa trên bộ Ishihara 38 bảng (phần 1: 25 bảng số — bảng mở đầu, bảng biến đổi, bảng biến mất, bảng số ẩn, bảng phân loại protan / deutan — chấm theo hướng dẫn của bộ bảng: đọc đúng từ 17/21 bảng đầu là bình thường, từ 13 trở xuống là thiếu màu đỏ–lục, 14–16 chưa rõ) và cấu trúc bộ HRR (phần 2: bảng hình ○ × △ sàng lọc rồi chẩn đoán với độ đậm tăng dần để chấm mức nhẹ / vừa / nặng và phân loại; có bảng xanh dương–vàng mà Ishihara không có).
Số liệu kiểm chứng của hai chuẩn này:
- Ishihara 38 bảng trên 401 người thiếu màu: độ nhạy 95,5–99 % tuỳ tiêu chí lỗi; riêng bảng số ẩn chỉ bắt được khoảng một nửa; bảng phân loại không phân được 18 % protanope (Birch 1997).
- HRR bản 4: độ nhạy 1,00 và độ đặc hiệu 0,975 với tiêu chí từ 2 lỗi sàng lọc; phân loại protan / deutan đúng 86 %; bậc "nhẹ" tin cậy, bậc vừa / nặng còn lẫn người mù hẳn (Cole, Lian & Lakkis 2006).
- Ishihara chụp lại hiển thị trên điện thoại sinh viên: độ nhạy 96 %, đặc hiệu 94,7 % nhưng mẫu nhỏ (Klinke 2024); đo màu 5 app Ishihara trên iPhone: nhiều app lệch khỏi đường nhầm màu (Dain & AlMerdef 2016).
- Bảng giả đồng sắc số hoá tính màu trên đường nhầm màu (Waggoner CCVT): độ nhạy 95 %, đặc hiệu 100 % (Ng 2015); trên iPad không hiệu chuẩn 97,7 % / 98 %, phân loại đúng 84 % (Almustanyir 2025).
Vì ảnh quét bảng in bị lệch màu khi hiển thị trên điện thoại, bảng ở đây được dựng lại: cùng số, cùng loại bảng, màu tính trên đường nhầm màu của từng loại tế bào nón quanh nền xám, các chấm có độ sáng ngẫu nhiên (cách của bảng số hoá đã kiểm chứng). Bản dựng lại này chưa có nghiên cứu kiểm chứng riêng; số liệu trên là của bộ bảng gốc và của bảng số hoá cùng nguyên lý.
Giới hạn thật của bài:
- Màn hình không hiệu chuẩn → có thể bỏ sót. Nghiên cứu 2025 chạy một bộ sàng lọc màu trên 10 màn hình thương mại: chỉ phát hiện được khoảng 55 % người thiếu màu (27–73 % tuỳ màn), nhưng không báo oan người bình thường (Evans 2025). Kết quả "không thấy dấu hiệu" vì vậy không loại trừ hoàn toàn.
- Trang web không tự biết Night Shift, True Tone hay bộ lọc ánh sáng xanh đang bật — Night Shift kéo màu trắng của màn từ ~6000 K xuống ~2800 K (Nagare 2019), lệch lớn hơn nhiều so với sai số thường của màn hình.
- Phân loại protan / deutan ngay trên bộ bảng in và máy đo chuyên dụng cũng chỉ đúng 84–89 %; mức nhẹ / vừa / nặng chỉ là ước lượng.
- Trẻ cần đọc được số và hiểu bài; trẻ dưới 5–6 tuổi khó làm đúng (Pfäffli 2020).
Xác nhận ở đâu
Chẩn đoán xác định cần bài test chuẩn tại cơ sở khám mắt: Ishihara (chỉ sàng lọc đỏ–lục, không chấm mức), HRR (có cả tritan và chấm mức) và anomaloscope — chuẩn vàng (Arnegard 2022). Khoảng 20–30 % người lớn mù màu không biết mình bị (Cole 2007), nên nếu bài này báo nghi ngờ, đi xác nhận một lần là đáng.
Tại tiệm, buổi đo kính chuyên sâu đo độ, cân bằng hai mắt và khoảng cách đồng tử để làm kính đúng độ; nếu bạn mù màu, hãy cho người đo biết để chọn màu tròng (đổi màu, nhuộm) không làm khó bạn thêm. Xác nhận mù màu vẫn cần cơ sở khám mắt.
Kính hỗ trợ mù màu
Phần đầy đủ (cơ chế, từng sản phẩm đã có nghiên cứu với con số, ai được lợi, kính không làm được gì) hiện ngay sau kết quả đo ở trên, đúng với nhóm và mức bạn đo ra. Tóm tắt: kính lọc (EnChroma, Pilestone, ChromaGen, VINO…) chỉ bớt một dải ánh sáng để hai tín hiệu nón tách xa hơn hoặc để đỏ–lục sáng tối khác nhau; không thêm được loại nón thiếu, không chữa, và không giúp qua bài test màu một cách hợp lệ. Thử nghiệm độc lập lớn nhất (86 người) chỉ thấy bớt một lỗi Ishihara, không ai đổi chẩn đoán (Pattie 2022); tổng quan 16 nghiên cứu không thấy cải thiện có ý nghĩa lâm sàng (Male 2022). Nhóm có thể cảm nhận khác biệt là yếu màu một phần; nhóm mù hẳn một màu gần như không lợi; chưa có nghiên cứu nào cho kính xanh dương–vàng. Hiện tiệm chưa có kính hỗ trợ mù màu.
Hỏi nhanh
Trẻ mấy tuổi làm được? Trẻ cần đọc được số, thường từ 5–6 tuổi; bài có bảng mở đầu và bảng minh hoạ để biết trẻ đã hiểu. Trẻ nhỏ hơn thì cơ sở khám mắt có bộ bảng hình dành cho trẻ.
Nữ có bị mù màu không? Có nhưng hiếm (dưới 0,5 %); tritan và mù màu mắc phải gặp ở nữ như nam.
Mù màu có chữa được không? Dạng bẩm sinh hiện chưa có cách chữa; dạng mắc phải có thể cải thiện khi điều trị bệnh gốc hoặc ngưng thuốc gây ra (ví dụ ethambutol), nên phát hiện sớm rất quan trọng.
Bài này có giá trị giấy tờ không? Không. Khám sức khoẻ nghề nghiệp dùng bài test chuẩn tại cơ sở y tế.
Tư vấn phù hợp
Cần làm kính đúng độ?
Buổi đo chuyên sâu tại tiệm đo độ, cân bằng hai mắt và khoảng cách đồng tử. Nếu bạn mù màu, hãy nói với người đo để chọn màu tròng phù hợp.